ሓድሽ ምዕባለ ቫልቭታት ኣብ ትሕቲ ምሓዝ ካርቦንን ምኽዛን ካርቦንን

ብስትራተጂ “ድርብ ካርቦን” ተደሪኾም ብዙሓት ኢንዱስትሪታት ንዕቃበ ጸዓትን ምንካይ ካርቦንን ብተዛማዲ ንጹር መንገዲ ፈጢሮም ኣለዉ። ምግሃድ ገለልተኛነት ካርቦን ካብ ኣተገባብራ ቴክኖሎጂ ሲሲዩኤስ ዘይፍለ እዩ። ፍሉይ ኣተገባብራ ቴክኖሎጂ ሲሲዩኤስ ካርቦን ምሓዝ፣ ኣጠቓቕማን ምኽዛንን ካርቦን ወዘተ ዘጠቓልል እዩ።እዚ ተኸታታሊ ኣጠቓቕማ ቴክኖሎጂ ብተፈጥሮኡ ቫልቭ ምትእስሳር ዘጠቓልል እዩ። ብዓይኒ ተዛመድቲ ኢንዱስትሪታትን ኣፕሊኬሽናትን፡ መጻኢ ምዕባለ እቲ ተስፋ ኣቓልቦና ዝበቅዕ እዩ።ቫልቭኢንዱስትሪ።

1.CCUS ኣምርን ሰንሰለት ኢንዱስትሪን።

A.CCUS ዝብል ኣምር
CCUS ንብዙሓት ሰባት ዘይፈልጦ ወይ ከይተረፈ ዘይፈልጥ ክኸውን ይኽእል። ስለዚ ቅድሚ CCUS ኣብ ኢንዱስትሪ ቫልቭ ዘለዎ ጽልዋ ምርዳእና፡ ብዛዕባ CCUS ብሓባር ንመሃር። CCUS ኣሕጽሮተ ቃል ናይ እንግሊዝኛ (Carbon Capture, Utilization and Storage) እዩ።

B.CCUS ሰንሰለት ኢንዱስትሪ።
ምሉእ ሰንሰለት ኢንዱስትሪ ሲሲዩኤስ ብቐንዱ ብሓሙሽተ መላግቦታት ዝቖመ ኮይኑ፡ ምንጪ ልቀት፡ ምሓዝ፡ መጓዓዝያ፡ ኣጠቓቕማን ምኽዛንን፡ ከምኡ’ውን ፍርያት እዮም። እቶም ሰለስተ መላግቦታት ምሓዝ፣ መጓዓዝያ፣ ኣጠቓቕማን ምኽዛንን ምስ ኢንዱስትሪ ቫልቭ ብቐረባ ዝተኣሳሰሩ እዮም።

2. ጽልዋ ሲሲዩኤስ ኣብ...እቲ ቫልቭኢንዱስትሪ
ብካርቦን ገለልተኛነት ዝድረኽ፡ ኣተገባብራ ምሓዝን ምኽዛን ካርቦንን ኣብ ፔትሮኬሚካል፡ ተርማል ፓወር፡ ሓጺን፡ ሲሚንቶ፡ ሕትመትን ካልኦት ኢንዱስትሪታት ንታሕቲ ካብ ኢንዱስትሪ ቫልቭን በብቑሩብ ክውስኽ እዩ፡ ዝተፈላለየ ባህርያት ድማ ከርኢ እዩ። ረብሓታት እቲ ኢንዱስትሪ በብቑሩብ ክለዓል እዩ፣ ዝምልከቶም ምዕባለታት ድማ ብቐረባ ክንከታተሎም ኣለና። ኣብዞም ዝስዕቡ ሓሙሽተ ኢንዱስትሪታት ጠለብ ቫልቭ ብዓቢኡ ክውስኽ እዩ።

ሀ/ ጠለብ ኢንዱስትሪ ፔትሮኬሚካል ቀዳማይ ዝጉልሕ እዩ።
ኣብ 2030 ዓ.ም.ፈ ሃገረይ ጠለብ ምንካይ ልቀት ፔትሮኬሚካል ኣስታት 50 ሚልዮን ቶን ከምዝኾነ ይግመት፣ ኣብ 2040 ድማ በብቑሩብ ናብ 0 ክወርድ እዩ።ኢንዱስትሪታት ፔትሮኬሚካልን ኬሚካልን ቀንዲ መዳያት ኣጠቓቕማ ካርቦን ዳይኦክሳይድ ስለዝኾኑ፣ ከምኡ እውን ምምራኽ ትሑት ሃልኪ ፀዓት፣ ወፃኢታት ወፍሪን ወፃኢታት ስራሕን ፅገናን ትሑት ስለዝኾነ፣ ኣተገባብራ ቴክኖሎጂ CUSS ንመጀመርያ ግዜ ዝተደፋፍአ ኮይኑ እዩ። ኣብዚ ዓውዲ’ዚ። ሲኖፔክ ኣብ 2021 ህንጸት ናይ ቻይና ናይ መጀመርታ ሚልዮን ቶን ፕሮጀክት ሲሲዩኤስ ዝኾነ ፕሮጀክት ቺሉ ፔትሮኬሚካል-ሸንግሊ ኦይልፊልድ ሲሲዩኤስ ክጅምር እዩ። እቲ ፕሮጀክት ምስተዛዘመ ኣብ ቻይና እቲ ዝዓበየ ናይ CCUS ምሉእ ኢንዱስትሪ ሰንሰለታዊ መርኣያ መደበር ክኸውን እዩ። ሲኖፔክ ዘቕረቦ መረዳእታ ከምዘመልክቶ፡ ኣብ 2020 ብሲኖፔክ ዝተታሕዘ መጠን ካርቦን ዳይኦክሳይድ ኣስታት 1.3 ሚልዮን ቶን ከምዝበጽሐን፡ ካብዚ እቲ 300 ሽሕ ቶን ንውሕጅ ኣብ ሜዳ ነዳዲ ዝውዕል ኮይኑ፡ እዚ ድማ ኣብ ምምሕያሽ ምሕዋይ ዘይተጻረየ ነዳዲን ምንካይ ልቀት ካርቦንን ጽቡቕ ውጽኢት ከምዘመዝገበን ይሕብር።

ለ/ ጠለብ ኢንዱስትሪ ሓይሊ ሙቐት ክውስኽ እዩ።
ካብዚ ሕጂ ዘሎ ኩነታት፡ ኣብ ኢንዱስትሪ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ብፍላይ ድማ ኣብ ኢንዱስትሪ ሓይሊ ሙቐት ጠለብ ቫልቭታት ኣዝዩ ዓቢ ኣይኮነን፡ እንተኾነ ግን ኣብ ትሕቲ ጸቕጢ ናይቲ “ድርብ ካርቦን” ዝብል ስትራተጂ፡ ዕማም ምጉዳል ካርቦን ብከሰል ዝሰርሑ መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ እናኸበደ ይመጽእ ኣሎ። ብመሰረት ትንበያ ዝምልከቶም ትካላት: ጠለብ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ሃገረይ ክሳብ 2050 ናብ 12-15 ትሪልዮን ኪሎ ዋት ሰዓት ክዓቢ ትጽቢት ይግበር፣ ኣብ ስርዓተ ሓይሊ ጽሩይ ዜሮ ልቀት ንምዕዋት ድማ ብቴክኖሎጂ ሲሲዩኤስ 430-1.64 ቢልዮን ቶን ካርቦን ዳይኦክሳይድ ምጉዳል የድሊ። ብከሰል ዝሰርሕ መመንጨዊ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ብሲሲዩኤስ እንተተተኺሉ 90% ካብቲ ዝፍኖ ካርቦን ክሕዝ ስለዝኽእል ትሑት ካርቦን ዘለዎ ቴክኖሎጂ ምፍራይ ሓይሊ ይገብሮ። ተዓጻጻፍነት ናይቲ ስርዓተ ሓይሊ ንምግሃድ ቀንዲ ቴክኒካዊ መሳርሒ CCUS ኣፕሊኬሽን እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት ብሰንኪ ምትካል ሲሲዩኤስ ዝመጽእ ጠለብ ቫልቭታት ብዓቢኡ ክውስኽ እዩ፣ ኣብ ዕዳጋ ሓይሊ ብፍላይ ድማ ኣብ ዕዳጋ ሓይሊ ሙቐት ዘሎ ጠለብ ቫልቭ ሓድሽ ዕብየት ከርኢ እዩ፣ እዚ ድማ ኣቓልቦ ትካላት ኢንዱስትሪ ቫልቭ ዝበቅዕ እዩ።

ሐ.ጠለብ ኢንዱስትሪ ሓፂንን ሜታላርጂን ክዓቢ እዩ።
ኣብ 2030 ዓ.ም ጠለብ ምንካይ ልቀት ልቀት ካብ 200 ሚልዮን ቶን ክሳብ 050 ሚልዮን ቶን ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት። ኣብ ኢንዱስትሪ ሓጺን ካብ ምጥቃምን ምኽዛንን ካርቦን ዳይኦክሳይድ ብተወሳኺ ኣብ መስርሕ ምፍራይ ሓጺን ብቐጥታ ክውዕል ከምዝኽእል ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ነዞም ቴክኖሎጂታት ምሉእ ብምሉእ ምጥቃም ንልቀት ብ5%-10% ክቕንስ ይኽእል። ካብዚ ኣረኣእያ እዚ ኣብ ኢንዱስትሪ ሓፂን ዘሎ ኣገዳሲ ጠለብ ቫልቭ ሓዱሽ ለውጢ ክመፅእ እዩ፣ እቲ ጠለብ ድማ ርኡይ ናይ ዕብየት ኣንፈት ከርኢ እዩ።

መ.ጠለብ ኢንዱስትሪ ሲሚንቶ ብዓቢኡ ክዓቢ እዩ።
ኣብ 2030 ጠለብ ምንካይ ልቀት ልቀት ካብ 100 ሚልዮን ቶን ክሳብ 152 ሚልዮን ቶን ኣብ ዓመት ክኸውን እንከሎ፡ ኣብ 2060 ድማ ጠለብ ምንካይ ልቀት ልቀት ካብ 190 ሚልዮን ቶን ክሳብ 210 ሚልዮን ቶን ኣብ ዓመት ክኸውን ከምዝኽእል ይግመት። ኣብ ኢንዱስትሪ ሲሚንቶ ብሰንኪ ምብስባስ ኖራ ዝፍጠር ካርቦን ዳይኦክሳይድ ካብ ጠቕላላ ልቀት ኣስታት 60% ስለዝኾነ፡ ሲሲዩኤስ ንዲካርቦናይዜሽን ኢንዱስትሪ ሲሚንቶ ኣድላዪ መሳርሒ እዩ።

E.ጠለብ ኢንዱስትሪ ጸዓት ሃይድሮጅን ብሰፊሑ ክውዕል እዩ።
ሰማያዊ ሃይድሮጅን ካብ ሚቴን ኣብ ተፈጥሮኣዊ ጋዝ ምውጻእ ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎም ቫልቭታት ምጥቃም የድሊ፣ ምኽንያቱ እቲ ጸዓት ካብ መስርሕ ምፍራይ CO2 ስለዝማረኽ፣ ምሓዝን ምኽዛንን ካርቦን (CCS) ኣድላዪ እዩ፣ ምትሕልላፍን ምኽዛንን ድማ ብዙሕ ቁጽሪ ዘለዎም ቫልቭታት ምጥቃም የድሊ።

3. ንኢንዱስትሪ ቫልቭ ዝኸውን ሓሳባት
ሲሲዩኤስ ንልምዓት ሰፊሕ ቦታ ክህልዎ እዩ። ዝተፈላለዩ ፀገማት እኳ እንተገጠሞ ኣብ ነዊሕ እዋን ግን CCUS ሰፊሕ ናይ ልምዓት ቦታ ክህልዎ እዩ፣ እዚ ድማ ኣብ ሕቶ ዘየእቱ እዩ። ኢንዱስትሪ ቫልቭ ነዚ ንጹር ርድኢትን እኹል ናይ ኣእምሮ ምድላውን ክህልዎ ይግባእ። ኢንዱስትሪ ቫልቭ ምስ CCUS ኢንዱስትሪ ዝተኣሳሰሩ ዓውድታት ብንጥፈት ከዋፍር ይምከር

ሀ.ኣብ ፕሮጀክትታት ምርኢት CCUS ብንጥፈት ምክፋል። ኣብ ቻይና ዝትግበር ዘሎ ፕሮጀክት ሲሲዩኤስ፡ ትካላት ኢንዱስትሪ ቫልቭ ብመንጽር ምርምርን ምዕባለን ቴክኖሎጂን ፍርያትን ኣብ ኣተገባብራ እቲ ፕሮጀክት ብንጥፈት ክሳተፋ፡ ኣብ መስርሕ ምስታፍ ኣብ ኣተገባብራ እቲ ፕሮጀክት ተመኩሮ ከጠቓልላ፡ ከምኡ’ውን ስዒቡ ዝመጽእ ሰፊሕ ጅምላዊ ምፍራይን ምትእስሳር ቫልቭን እኹል ምድላዋት ክገብራ ኣለወን። ቴክኖሎጂ፣ ተውህቦን ዕቑር ፍርያትን ።

B. ኣብ ህሉው CCUS ቁልፊ ኢንዱስትሪ ኣቀማምጣ ትኹረት ምግባር። ቻይና ብቐንዱ ቴክኖሎጂ ምሓዝ ካርቦን ኣብ እትጥቀመሉ ኢንዱስትሪ ሓይሊ ከሰል፣ ከምኡ’ውን ጂኦሎጂካዊ መኽዘን ዝተዋህለለሉ ኢንዱስትሪ ነዳዲ ትኹረት ብምግባር ቫልቭታት ፕሮጀክት ሲሲዩኤስ ንምውፋር፣ ከምኡ’ውን እቶም ቫልቭታት ኣብቲ እዞም ኢንዱስትሪታት ዝርከባሉ ከባቢታት፣ ከም ተፋሰስ ኦርዶስን ተፋሰስ ጁንግጋር-ቱሃን ኣገደስቲ ከባቢታት ኣፍረይቲ ከሰልን ምውፋር። ኣገደስቲ ከባቢታት ኣፍረይቲ ነዳድን ጋዝን ዝኾኑ ተፋሰስ ቦሃይ ቤይን ተፋሰስ ኣፍ ፐርል ሪቨርን ነቲ ዕድል ንምጥቃም ምስ ዝምልከቶም ትካላት ጥቡቕ ናይ ምትሕብባር ዝምድናታት ፈጢሮም ኣለዉ።

ሐ.ን ቴክኖሎጅን ፍርያትን ምርምርን ምዕባለን CCUS ፕሮጀክት ቫልቭታት ዝተወሰነ ፋይናንሳዊ ደገፍ ምሃብ። ኣብ መጻኢ ኣብ ቫልቭ ዓውዲ ፕሮጀክትታት ሲሲዩኤስ መሪሕነት ንምውሳድ፡ ኩባንያታት ኢንዱስትሪ ኣብ ምርምርን ምዕባለን ዝተወሰነ ገንዘብ ክምድባ፡ ከምኡ’ውን ንፕሮጀክትታት ሲሲዩኤስ ብመንጽር ምርምርን ምዕባለን ቴክኖሎጂ ደገፍ ክህባ ይምከር፡ እዚ ድማ ንኣቀማምጣ ኢንዱስትሪ ሲሲዩኤስ ጽቡቕ ሃዋህው ክፈጥር እዩ።

ብሓጺሩ ንኢንዱስትሪ ሲሲዩኤስ ከምኡ ክኸውን ይምከርእቲ ቫልቭኢንዱስትሪ ኣብ ትሕቲ “ድርብ ካርቦን” ስትራተጂ ዝመጽእ ሓድሽ ኢንዱስትርያዊ ለውጢን ምስኡ ዝመጽእ ሓድሽ ዕድላት ልምዓትን ምሉእ ብምሉእ ተረዲኡ፣ ምስ ግዜ ይኸይድ፣ ኣብቲ ኢንዱስትሪ ሓድሽ ምዕባለ ይረክብ!